تعریف تنوع زیستی

b_150_100_16777215_00_images_chaine-alimentairel.jpg

تنوع زیستی موجود، حاصل فرایند تکاملی پویا، از زمان ظهور اولین نشانه های حیات بر روی زمین است که بیش از 300 میلیون سال سابقه دارد. جلبکهای...

ادامه

زنگ خطر

حجم روان‌آب‌های ایران۵۲ درصد کاهش یافت!

بنا به گزارش شرکت مدیریت منابع آب ایران حجم روان‌آب‌های کشور در پایان نخستین ماه سال‌جاری، درمقایسه با زمان مشابه ۵۲...

ادامه
سرعت ذوب یخ‌های قطب جنوب دو برابر می شود

بسیاری از دانشمندان افت سطح  یخهای سه ناحیه قطب جنوب ناحیه غربی، شرقی و شبه جزیره قطب جنوب را بهترین شاهد از آثار...

ادامه
بطري هاي "سرطان‌زا"

یکی از کارهای بسیار خطرناک یخ بستن یا فریز کردن آب درون بطری‌های آب معدنی است چراکه یخ بستن آب درون بطری باعث وارد...

ادامه

تقویم تنوع زیستی

IMAGE
21 می - روز جهانی تنوع فرهنگی برای گفتگو و توسعه
در سال 2001، UNESCO اعلامیه جهانی تنوع فرهنگی را به تصویب رساند. همچنین مجمع عمومی سازمان ملل متحد در دسامبر 2002 ، طی... ادامه ...

حاضرین در سایت

ما 3 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

امروز441
ديروز465
اين هفته1792
اين ماه906
همه295684

آي پي شما: 54.81.108.105 اطلاعات شما Unknown - Unknown پنج شنبه, 10 مهر 1393 13:54
Powered by CoalaWeb
با هدف تقویت فرهنگ صحیح زیستی-مصرف، نیز ترویج و اجرای الگوهای مناسب اقتصادی و تکنولوژیهای نو سودمند برای محیط زیست و سلامت بشر ...بی صبرانه منتظر پیشنهادات شما هستیم                                                                                                                

اثر عصاره های آبی و اتانولی دانه اسپند بر پروفایل چربی های خون در رت های نژاد ویستار

b_150_100_16777215_00_images_rabiie.jpgمقدمه و هدف
آترواسکلروز عامل اصلی مرگ و میر در بیماران قلبی عروقی بوده و هیپرلیپیدمی یکی از عوامل خطرساز این بیماری است...

پاتوژنز این بیماری زمانی شروع می شود که مقادیر لیپوپروتئین با دانسیته ی پایین ( LDL ) در خون افزایش می یابد و تجمع و ذخیره ی آن ها در لایه ی اینتیمای عروق آغاز می شود که اولین مرحله ی شروع بیماری است. تحقیقات نشان داده اند که حتی درجه ی ملایم هایپرلیپیدمی همراه با افزایش غلظت پلاسمایی عوامل خطرساز بیماری های قلبی عروقی به خصوص لیپوپروتئین a ، آپولیپوپروتئین B100 و کاهش آپولیپوپروتئین A1 خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می دهد. بنا بر این برنامه های درمانی برای کنترل هیپرلیپیدمی ضروری است که یکی از آن ها مصرف رژیم غذایی مناسب می باشد. در خصوص درمان بیماری های قلبی عروقی با توجه به اینکه مصرف داروهای شیمیایی موجود دارای عوارض جانبی متعدد نظیر ناراحتی های گوارشی ، کبدی ، کلیوی ، ضعف و درد عضلانی و ... می باشد ، لذا گرایش به استفاده از گیاهان دارویی برای درمان آن همواره رو به افزایش می باشد.  
اسپند ( L peganum harmala ) گیاهی علفی و پایا از خانواده زیگو فیلاسه ( zygophylaceae ) است که با ارتفاع 30 تا 40 سانتی متر در غالب مناطق نیمه خشک و بیابانی از جمله کشور های شمال آفریقا ، خاورمیانه و ایران می روید. قسمت مورد استفاده ی این گیاه تخم آن می باشد که در طب سنتی به عنوان خواب آور ، تعریق آور ، ضد انگل ، باکتری ، قارچ ، قائده آور ، سقط کننده ی جنین ، ضد سرطان و محرک سیستم عصبی شناخته می شود. ترکیبات اصلی این گیاه شامل چند آلکالوئید می باشند که در دانه و ریشه ی گیاه یافت می شوند. این آلکالوئید ها که به بتاکربولین ها                 ( B carbolines ) معروفند شامل : هارمان ، نورهارمان ، هارمین ، هارمالین و هارمالول می باشند. از آنجاییکه دانه های این گیاه در برخی جوامع سنتی به عنوان ضد چاقی و کاهش دهنده ی چربی های خون مورد استفاده قرار می گیرد. بر آن شدیم تا اثر عصاره های آبی و اتانولی دانه ی گیاه اسپند را بر پروفایل چربی های خون در رت های نژاد ویستار مورد بررسی علمی قرار دهیم.
مواد و روش ها :
الف ) تهیه حیوانات آزمایشگاهی
در این پژوهش از 18 سر رت نر نژاد ویستار با وزن متوسط 300 گرم استفاده شد که از مرکز واکسن و سرم سازی پاستور تهران خریداری شدند. رت ها برای آداپتاسیون با محیط برای یک هفته در خانه حیوانات دانشگاه علوم پزشکی بیرجند و در شرایط استاندارد (دما =1 ± 24 درجه سانتیگراد، روشنائی و تاریکی 12/12 ساعت و رطوبت 50 تا 55 درصد) و دسترسی به آب و غذای کافی نگهداری شدند.
ب ) تهیه ی عصاره
برای تهیه عصاره دانه ی گیاه اسپند ابتدا دانه ی آن از عطاری های شهرستان بیرجند خریداری گردید که از گیاه مربوطه در بیابان های اطراف تهیه شده بود. برای تایید نوع گیاه با گیاه شناس متبحر مشاوره گردید. سپس دانه ها کوبیده شدند و سپس به مدت 24 ساعت خیسانده شدند و نهایتا در حرارت پایین و تکنیک فریز درایر عصاره ی آبی و الکلی تهیه شدند.
ج ) پروتکل اجرایی
 رت ها بطور تصادفی در 3 گروه، دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل دسته بندی شدند. گروه آزمایشی I روزانه و برای مدت 30 روز با 3 سی سی مایع محتوی mg/kg 100 از عصاره آبی دانه گیاه اسپند و گروه II برای همین مدت و به همان میزان از عصاره اتانولی دانه گیاه اسپند گاواژ می شدند و گروه III بعنوان گروه شاهد منفی معادل حجم عصاره مصرفی گروه های آزمایش، آب مقطر دریافت می نمودند. در پایان آزمایش، رت ها پس از بیهوشی عمیق با اتر خون گیری شدند و میزان چربیهای خون آنها شامل تری گلیسرید (TG)، کلسترول تام (TCL)، LDL و HDL با کیت های آزمایشگاهی مشخص گردید و میزان VLDL خون آنها نیز به کمک فرمول مربوطه محاسبه شد. اطلاعات حاصله ثبت و به کمک نرم افزار SPSS ویرایش 11.5و استفاده از آزمون های Anova و Tukey و در سطح معنی داری P<0.05 تجزیه و تحلیل شدند.

نتایج :

یافته های این پژوهش نشان دادند که در مقایسه انواع چربیهای خون در گروه های آزمایش با گروه کنترل میانگین ± انحراف استاندارد تری گلیسرید در گروههای آزمایشی I (80/9 ± 16/42 ) و گروه آزمایشی II ( 26/5 ± 83/41 ) با گروه کنترل         (94/7 ± 33/48) اختلاف معنی داری نشان نداد. میزان کلسترول تام اگرچه در گروه های آزمایشی کمتر از گروه کنترل بود، اما اختلاف آنها معنی دار نبود. میانگین± انحراف استاندارد کلسترول LDL در گروه های آزمایشی I و II بترتیب (30/4 ±83/36 و 26/4 ±83/35) و درگروه کنترل (63/4 ± 33/44) بود و از نظر آماری اختلاف گروه آزمایشی I با گروه کنترل (016/0P = ) و گروه آزمایشی II با گروه کنترل(008/0 P =) هردو معنی دار بود. سایر چربی های خون در مقایسه با گروه کنترل اختلاف معنی داری نشان ندادند.

گروه    میانگین TG± انحراف معیار    میانگین LDL ± انحراف معیار
آزمایشی شماره یک    (80/9 ± 16/42 )    (30/4 ±83/36 ) *
آزمایشی شماره دو    ( 26/5 ± 83/41 )     (26/4 ±83/35) **
کنترل     (94/7 ± 33/48)    (63/4 ± 33/44)
P < 0.01  *   در مقایسه با گروه کنترل
P < 0.05 **  در مقایسه با گروه کنترل

بحث و نتیجه گیری
با توجه به خواص درمانی زیاد گیاه اسپند در طب سنتی مطالعات علمی زیادی بر روی خواص درمانی آن صورت گرفته است. به عنوان نمونه مطالعه بر روی برخی ترکیبات این گیاه مانند هارمان و هارمین اثر مهاری بر سندروم محرومیت القا شده توسط نالوکسان در موش های وابسته به مورفین نشان داده است یافته های پژوهش نشان داده اند که این ترکیبات می توانند گیرنده های اوپیوئیدی را تحریک کنند.
تحقیقات فرخفال و همکاران ( 1384 ) بر روی این گیاه نشان داده است که تجویز داخل وریدی آن به طور معنی داری باعث کاهش فشارخون می شود و از طرفی با توجه به عدم تغییر معنادار ضربان قلب، این تحقیق نتیجه گیری کردند که اثر کاهندگی فشار خون احتمالا مربوط به کاهش مقاومت عروق محیطی می باشد.
در پژوهش دیگری حسینی و همکاران ( 1388 ) در زمینه ی فعالیت های آندوکراینی این گیاه دریافتند که عصاره ی دانه ی گیاه اسپند در دوزهای حداقل (mg/kg  90 ) و حداکثر (mg/kg  270 ) سطوح پلاسمایی هورمون محرک تیروئید    ( TSH ) و در دوز های متوسط (mg/kg  180 )  و حداکثر (mg/kg  270 ) سطوح پلاسمایی هورمون های تیروکسین    ( T4 ) و تری یدوتیرونین ( T3 ) را به طور معنی داری کاهش می دهند. این محققین نتیجه گرفتند که این عصاره می تواند پس از انجام تحقیقات تکمیلی در درمان هیپرتیروئیدیسم مورد استفاده قرار بگیرد. در تحقیقات دیگری نشان داده شده است که تزریق داخل صفاقی آلکالوئیدهای استخراج شده از دانه ی این گیاه شامل هارمان ، نورهارمان و هارمین به طور معنی داری اثر ضد دردی دارد. در پژوهش دیگری عصاره ی گیاه اسپند در دوز mg/kg 45 بر روند تشنج اثر مهاری داشته است. یافته های پژوهش ما نشان دادند که عصاره آبی و الکلی دانه اسپند میزان LDL خون را به طور معنی داری کاهش می دهد و از طرفی تحقیقات زیادی بالا بودن سطح LDL را بابروز آترواسکلروز همسو نشان داده اند . آنچه در مورد این گیاه یافت گردیده که می تواند نقش آن را در کاهش آترواسکلروز توجیه نماید خاصیت آنتی اکسیدانی این گیاه است .
مستندات زیادی در خصوص نقش کلیدی LDL اکسید شده در مراحل ابتدایی التهاب و مراحل پیشرفته تر ضایعات آترواسکلروز وجود دارد. LDL به طور ذاتی تشکیل پلاک آتریومی را نمی دهد. بلکه تغییرات اکسیداتیو LDL به عنوان حادثه ای کلیدی در پاتوژنز آترواسکلروز شناخته شده است که منجر به تشکیل پلاک های آتریومی می شود و متعاقب آن منجر به بیماری عروق کرونر می گردد. از آنجا که آسیب های اکسیداتیو نقش کلیدی در بیماری های قلبی عروقی دارند. علاقه ی خاصی به مطالعه ی نقش آنتی اکسیدان ها در مهار این فرآیند وجود دارد. در حالیکه آنتی اکسیدان های لیپید دوست آندوژن مانند ویتامین E بدون شک در محافظت در مقابل اکسیداسیون لیپیدها نقش دارند ، مطالعات زیادی نتایج متقن و ثابتی در زمینه ی استفاده از مکمل های ویتامین E در جلوگیری از بیماری های قلبی عروقی نشان داده است. آنتی اکسیدان های طبیعی موجود در رژیم غذایی که اکسیداسیون  LDL را مهار می نمایند می توانند در جلوگیری از این بیماری نقش مهمی داشته یاشند.
Berougi و همکاران ( 2006 ) نشان داده اند  که هارمین و هارمالین موجود در عصاره دانه اسپند دارای اثرات آنتی اکسیدانی برای LDL بوده از اکسیداسیون آن در محیط آزمایشگاه جلوگیری می کند و در این فرایند اثر هارمالین بیشتر از هارمین بوده است. هر دوی این آلکالوئیدها به طور معنی داری سرعت اکسیداسیون LDL را کاهش دادند. در خصوص مکانیسم آنتی اکسیدانی این آلکالوئیدها تحقیقات انجام شده نشان داده اند که این دو آلکالوئید ظرفیت بالایی در حذف رادیکال های آزاد در مقایسه با ماده ی کنترل دارند و در این مورد اثر هارمالین نسبت به هارمین بیشتر ( سه برابر ) بوده است. در این آزمایش از ویتامین E به عنوان کنترل مثبت استفاده شده است و در غلظت های برابر میزان اثر هارمالین تقریبا نصف ویتامین E بوده است.   
پس به طور خلاصه می توان نتیجه گیری کرد که عصاره های دانه گیاه اسپند به دو طریق کاهش سطح LDL خون و جلوگیری از اکسیداسیون LDL به خاطر اثرات آنتی اکسیدانی که دارد از بروز آترواسکلروز جلوگیری می نماید. البته آزمایشات بر روی نمونه های بیشتر با دوز های مختلف و نهایتا بر روی نمونه ی انسانی ( Clinical Trial ) پیشنهاد می گردد.

نوید ربیعی*  ، دکتر محمد مهدی حسن زاده طاهری * * ، دکتر محمد حسن پور* * * ، سید امیر رضا قریشی * * * *

* دانشجوی رشته پزشکی ، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند
** دانشیار گروه علوم تشریحی و عضو مرکز تحقیقات عناب و زرشک دانشگاه علوم پزشکی بیرجند
*** استادیار گروه فیزیولوژی و فارماکولوژی و مسئول مرکز تحقیقات عناب و زرشک دانشگاه علوم پزشکی بیرجند
**** دانشجوی رشته پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند


Refrences
1- Feridinand KC. Coronary artery disease in minority radical and athnic groups in the United States. Am J cardial 2006; 16(97): 12A-19A.
2- Rashidi B, Mohammadi M, Mirzaei F, Badalzadeh R, Reisi P. Amlodipine treatment decreases plasma and carotid artery tissue levels of endothelin-1 in atherosclerotic rabbits.Pathophysiology 2011; 18(2): 137-42.
3- Farrokh Fal Kh, Fatehi M, Fatehi Hasan Abad Z. Cardiovascular effects of five native plants from southern of Khorasan state. Zahedan Journal of Research in Medical Sciences, (Tabib-e-shargh) 2005;7(1): 38-31
4- Farzin D, Kalantari P, Zaer H. Effects of Harmane, Norharman and Harmine on the Hot–Plate and Formalin-Induced Nociceptions in Mice. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences 2012;22(87): 87-95
5- Hashemi A, Nayebi A, Sadegi MR, Faramarzi A, Delazar A, Rezazadeh H. Study of the methanolic extract of Peganum seeds on convulsion induced by Strychnine in Swiss mice. Pharmaceutical Sciences (journal of Faculty of Pharmacy) 2009;15(3): 257-262
6- HOssini E, Sadeghi H, Daneshi A. Evaluation of Hydro-alcoholic Extract of Peganum harmala on Pituitary-thyroid Hormones in Adult Male Rats. Armaghane-danesh, Journal of Yasuj University of Medical Sciences 2010;14(4): 23-30

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن

b_150_100_16777215_00_images_untitled.png

 

 

 

 

 

 

 

کارگاه های آموزشی

ضرورت برگزاری کارگاه های آموزشی؟

b_150_100_16777215_00_images_images.jpg

بدون شک جهت فرهنگ سازی و تقویت حس همکاری عمومی در حفظ ارزش های تنوع زیستی، نیاز به برگزاری کارگاه های آموزشی در...

ادامه

پیشنهاد ها

تکنولوژی های نو و خدمات زیست محیطی خود را به ما معرفی کنید

ورود به سایت

تماس با ما

خواهشمند است جهت تماس با موسسه آوای چیتای کویر-چیکو درخواست خود را به آدرس الکترونیک: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید  ارسال نمایید. پس از بررسی درخواست، هماهنگی های لازم جهت برقراری ارتباط، جلسه و یا تماس تلفنی صورت می پذیرد.